ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΚΟΡΤΩ -ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ

“Όλες οι ευτυχισμένες οικογένειες μοιάζουν μεταξύ τους. Η κάθε δυστυχισμένη οικογένεια είναι δυστυχισμένη με τον δικό της τρόπο”

Η εναρκτήρια φράση του Τολοστόι από την ΄΄Άννα Καρένινα΄΄ περιγράφει αγαστά, σε πρώτο πλάνο, την ατμόσφαιρα του  επιτυχημένου βιβλίου, του Αυγούστου Κορτώ – καίτοι η περίπτωση της οικογένειας Καρένιν ωχριά μπροστά στο δράμα, αυτής του γένους Χωριανού και Κωνσταντινίδη.

Οφείλουμε να επισημάνουμε, ότι δεν πρόκειται για φανταστική μυθοπλασία, αλλά αυτοβιογραφικό λογοτέχνημα. Με άρτιο,πλούσιο, λιτό αλλά και συμπυκνωμένο ύφος ο Αύγουστος Κορτω περιγράφει, ξεκινώντας από το τέλος,την ζωή της μητέρας τους, που χρόνια πολεμούσε το δικό της θηρίο, την πνευματική νόσο,μέχρι που τελικά νικήθηκε – ή λυτρώθηκε, αυτοκτονώντας στις 27 Δεκέμβρη του 2002. Εκείνο το μοιραίο βράδυ, ο γιος  την βρίσκει γυμνή μέσα σ’ έναν ωκεανό από χάπια.

Η ιστορία ξεκινάει από το τέλος – το δικό της και το δικό μου. (…)

Με λένε Κατερίνα, και πέθανα ακολουθώντας ένα δρόμο σκοτεινό μοναχικό

κάτω από το είδωλο της νύχτας 

γιατί είχα μέσα μου πολλά που αντέχονταν.

Πέθανα τρομοκρατημένη κι έρημη, πνιγμένη απ’το φαρμάκι μου

Μα δεν αξίζω τον οίκτο σας, όχι

Πέθανα από δικό μου χέρι

Όπως πρέπει να πεθαίνουν οι φονιάδες

Έτσι ξεκινάει το βιβλίο της Κατερίνας. Αφηγήτρια, η μάνα του συγγραφέα, που παλεύοντας καθημερινά, με την ψυχική αρρώστια,έζησε μια ΄΄ολόκληρη ΄΄ ζωή θεμελιωμένη στην αγάπη και στο πόνο, στην χαρά και στην δυστυχία, στην γλυκιά αθωότητα αλλά και  βαριά ενοχή. Η Ιστορία περιγράφει τον κυκεώνα της Οικογένειας, από την αυγή του 20ου αιώνα, με τον γάμο της Εβραιοπούλας Σάρας με τον Δημητρό,μέχρι τον Πέτρο, τον γιο της Κατερίνας. Η τελευταία έφερε,περισσότερο από τους άλλους, μέσα της το σπόρο της γενετικής ασθένειας. Οι κρυφές πληγές,η ανομολόγητη κηλίδα ήταν χαραγμένη στο γένος της (Κωνσταντινίδη) καθώς από νωρίς έγιναν ορατές  στις θείες,στην μάνα της όσο και στην ίδια

Αυτό το βιβλίο δεν έχει σκοπό να πληγώσει κανέναν, εκτός απ’ αυτούς που θα το διαβάσουν. 

Μέλος της πενταμελούς οικογένειας,του Μηνά και της Ειρήνης Χωριανού, η Κατερίνα μεγαλώνει σε ένα Ντοστογιεφσκικό κόσμο που ακροβατεί ΄΄μεταξύ λογικής και τρέλας,ζωής και θανάτου. Μια αδιάφορη μάνα, κοκέτα της μεσοαστικής τάξης της Θεσσαλονίκης, αδέρφια νευρωτικά που κρατιούνται από ένα κλαδί πριν την κατάρρευση,δυστυχίες, ενοχές και κρυμμένα δάκρυα είναι τα πρόσωπα,ακούσιοι δήμιοι που θα πυροδοτήσουν την ήδη υποβόσκουσα ψυχική νόσο. Το πρώτο σημάδι εμφανίζεται κατά την διαδρομή για το σχολείο μέσα στο λεωφορείο που την μετέφερε. Το Κατερινάκι θα αναμετρηθεί με ΄΄ το τέρας με τα σιδερένια δόντια΄΄για πρώτη φορά. Η μετέπειτα ζωή της, παρά τις παροδικές χαρές, θα είναι τυλιγμένη από το φόβο της παράνοιας και της πτώσης. Το βεβαρυμένο ιατρικό ιστορικό της οικογένειας είναι συνήγορος του φόβου της.

katerina

Στην Κατερίνα θα βρούμε ένα αξιαγάπητο παιδί, μια ανήσυχη,ατίθαση έφηβη, μια ερωμένη και ερωτευμένη, μια μάνα που με στοργή ανοίγει την αγκαλιά της. Στο διάκοσμο, ιστορικές και πολιτικές εξελίξεις της χώρας, που αδυνατούν όμως να περάσουν τους σιδερένιους τοίχους των λαβωμένων, από την ασθένεια και θλίψη, ψυχών. Θα βρούμε και την δική μας αδυναμία,τους φόβους, τα άγχη και τα βάσανα. Δεν μπορούμε να αρνηθούμε την συγκίνηση, το κλάμα αλλά και την αθωότητα και αγάπη που έρχονται και φεύγουν σαν φλοίσβοι κυμάτων σε μια άνυδρη ακτή.

Η ζωή της Κατερίνας, παρά της πρώιμες αντιξοότητες,αρχίζει και γίνεται φυσιολογική μετά τον γάμο της με τον όμορφο οδοντίατρο της, Τάσο. Γνωρίζει, έστω και μες στο ζόφο της ψυχής, τον έρωτα, την τρυφερότητα, το σκίρτημα, την εμπιστοσύνη. Αυτός θα ναι πάντα ένας ώμος που μπορεί να σκύψει, μια ανοιχτή αγκαλιά να παρηγορηθεί, ένα χέρι που θα την βγάλει από το αποπνικτικό τοπίο της δεινοπαθούσης οικογένεια της,για να της χαρίσει ΄΄το όνειρο΄΄. Τα σκαμπανεβάσματα του ζευγαριού θα ναι η γλυκιά πίκρα της ζωής. Τα φάρμακα – που έπαιρνε από μικρή – αντικαθίστανται με αγάπη, το σκοτάδι από φως. Όλα αυτά μέχρι την γέννηση του Πέτρου (συγγραφέα) που θα ναι η μόνη πραγματική χαρούμενη νότα της ζωής της. Η πρωταγωνίστρια θα δείξει παθολογική αγάπη για το προικισμένο αγοράκι της. Δεν θα πει όχι σε τίποτα, δεν θα του στερήσει οτιδήποτε. Εκ διαμέτρου αντίθετη, από την δική της μάνα – που επέδειξε εγκληματική αμέλεια κατα την ίδια-, φθάνει στο αντίθετο πόλο. Εξαρτάται πλήρως από αυτόν, καθρεφτίζονται στο πρόσωπο του γιου της τα χαμένα όνειρα μιας φυσιολογικής ζωής που ποθούσε. Όμως,όταν ο μικρός μεγαλώνει, ήδη από τα πρώτα στάδια κοινωνικοποίησης του, οι σχέσεις θρυμματίζονται, κόβεται ο ομφάλιος λώρος και ξεκινάει και η τελική κάθοδος στην άβυσσο.

Ο φόνος αυτός, της αγέννητης κόρης μου θα με κυνηγάει ως το τέλος.

Θα είναι ο καθημερινός μου δήμιος!

Την σκανδάλη, που την σκοτώνει, πατάει η ίδια. Η Κατερίνα μένει έγκυος για ακόμα μια φορά. Το παιδί θα ‘ναι κορίτσι και μέλλει να ονομαστεί Ζωή, όπως η αδερφή της, η οποία της στάθηκε στα δύσκολα σαν μάνα. Όμως το Κατερινάκι φοβάται. Τρέμει μη τυχόν το παιδί της θα φέρει το μαύρο σημάδι όπως και η οικογένεια της, μη τυχόν γίνει σιωπηρός δολοφόνος φέρνοντας μια ακόμα δύσμοιρη ύπαρξη στην ζωή…

΄΄Στην μισή ώρα πάνω, πετιέμαι απ΄τον ανήσυχο ύπνο μου, κάθιδρη, και με την καρδιά μου να βαράει σαν ταμπούρλο. Μαύρες σκέψεις φτερουγίζουν στο μυαλό μου: ένα μωρό με πρόσωπο σαν κυβιστικό πορτρέτο, με τα μάτια και την μύτη στραβοχυμένα, με καρδιοπάθεια και σύνδρομο DOWN, με την ράχη του ανοιγμένη στα δύο, σαν εκείνο το γατάκι που χα δει μια φορά πίσω από έναν σκουπιδοτενεκέ, που η μάνα του το χε παρατήσει να πεθάνει… Πως θα καταφέρω να μεγαλώσω ένα δύσμορφο, άρρωστο καθυστερημένο παιδί χωρίς να πέσω σε κατάθλιψη, χωρίς να τρελαθώ από τις ενοχές; Δεν του αξίζει τέτοια  ζωή, μα ούτε και τέτοια μάνα, όπως δεν αξίζει και στον Πέτρο μου, που ήδη του έκανα ανεπανόρθωτη ζημιά με την αρρωστημένη αγάπη μου΄΄(σελ 182)

Η Κατερίνα σκοτώνει ή και σώζει το παιδί της από μια οδυνηρή, μουντή, βασανισμένη ζωή. Κατεβάζοντας έναν σωρό χάπια μαζί με βότκα…

Η υπερβολική δόση έκανε την μικροσκοπική καρδιά του να σταματήσει αν και η δική μου μαύρη τα κατάφερε και γλύτωσε…”

Όπως γράφει ο Καζαντζάκης στην δική του μυθιστορηματική αυτοβιογραφία΄΄ θα βρεις, λοιπόν αναγνώστη μου, στις σελίδες ετούτες την κόκκινη γραμμή καμωμένη,από στάλες αίμα μου που σημαδεύτηκε ανάμεσα στους ανθρώπους, στα πάθη και στις ιδέες΄΄ Κατά την ανάγνωση του βιβλίου ένιωσα συμπάσχων και συμπαραστάτης του Αυγούστου… Όπως ,αιχμηρά γράφει:

Αυτό το βιβλίο με διαλύει. Αυτό το βιβλίο έχει σκοπό να με διαλύσει, να με κάνει κομμάτια. Μέσα στα κομμάτια μου είμαι. 

Το βιβλίο της Κατερίνας είναι σπαραξικάρδιο, συγκλονιστικό και συναρπαστικό συνάμα…! Πόσος πόνος, πόσα μπαλωμένα θραύσματα, πόσες πληγές και χαρακιές κρύβουν οι λέξεις. Και ενώ θα περίμενα ένα σκυθρωπό θαλασσοδαρμένο πρόσωπο από την πλημμυρίδα και άμπωτη  της ζωής, βλέπω τον Αύγουστο Κορτώ, -παρακολουθώντας τον στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης-, με ένα φωτεινό χαμόγελο,να λούζει με ελπίδα, να είναι φάρος για χαμένες ψυχές, προσφέροντας λυτρωτικό γέλιο, ώθηση και κουράγιο στον Μαραθώνα της Ζωής… Τα δικά μας προβλήματα είναι ανύπαρκτα, μπροστά στις δικιά του τρικυμία. Αυτή είναι η δοκιμασία κάθε μεγάλου έργου τέχνης, όπως αυτό. Και παρά τα τόσα, παρά τον ψυχικό άλγος,το αόρατο πνιγηρό τοπίο, στις λέξεις και περιστατικά, υποφώσκει μια αμυδρή ανεπαίσθητη χαραμάδα φωτός. Ένα άγγιγμα τρυφερότητας ένα χαμόγελο που σπινθηροβολεί μες στο πιο ολοσκότεινο τοπίο.΄΄Έκανε το χάος μέσα του ,αστέρι που χορεύει΄΄

Μακάρι να μας έσωζε η δυστυχία των άλλων

Μα όπως και η ευτυχία τους,τις στιγμές της μοναξιάς και της απόγνωσης,

μοιάζει αδιάφορη, ξένη

Η γιος χάρισε στην μάνα του την αθανασία, βάζοντας την, στου κάθε ανθρώπου την ψυχή…

One thought on “ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΚΟΡΤΩ -ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s