THOMAS MANN- ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΒΕΝΕΤΙΑ

Η θάλασσα δεν είναι τοπίο σαν όλα τα άλλα

Είναι το βίωμα της Αιωνιότητας,του Τίποτα και του Θανάτου

Ένα μεταφυσικό Όνειρο!

Η νουβέλα,Θάνατος στην Βενετία,γραμμένη το 1912 από τον καλύτερο Γερμανό συγγραφέα του 20αιώνα,Τόμας Μανν κάνει τα ομοτράπεζα αριστουργήματα,αποκαρδιωτική παρέα.Δεν πρόκειται για ένα κοινότοπο,συνηθισμένο

αφήγημα,ούτε ηθικοπλαστικό έργο με κρυμμένα αοριστολογικά μηνύματα που σαγηνεύουν για αυτό.Είναι η καθαυτή αντανάκλαση και κραυγή,του ίδιου του συγγραφέα,εικόνα του ραγισμένου καθρέφτη κάθε Δημιουργού που θυσιάζει τις απολαύσεις της ζωή  για την Τέχνη.Έργο,που αν και δεν αγγίζει καν τις 130 σελίδες,περικλείει απύθμενο ωκεανό ερμηνειών,δηλώσεων και υποδηλώσεων,απτών και αφηρημένων νοημάτων φιλοσοφικής και αισθητικής σφαίρας.Η απαράμιλλη χρήση ύφους και γλώσσας,συμβολισμών και αισθήσεων πίσω από την πλοκή,λειτουργούν ως διάφανο τζάμι,που αν και προστατεύουν τον δημιουργό-και κάθε δημιουργό-προβάλλουν καθαρά,τον πόνο, την γύμνια,όσο τον εξαγνισμό και την λύτρωση του. Οι ριπές της βροχής δακρύων για τα σιωπηρά ,ασίγαστα πάθη,εφορμούν στην καρδιά του αναγνώστη…Ένα από τα αγαπημένα-αν και άργησα να το καταλάβω- μου έργα,ανώτατης τέχνης  καθώς μελετώντας, σκάβοντας πίσω από τον μύθο,συναντάμε την αέναη, προαιώνια μάχη του Απόλλωνα και του Διόνυσου.Οι Αρχαιοελληνικοί Θεοί συγκρούονται και φιλιώνουν στην αρένα της ψυχής των ανθρώπων,και δη στον συγγραφέα.Ενώ,στο αντίθετο πόλο θα βρούμε τον  αιθέριο Έρωτα του Συμποσίου και Φαιδρού, που ως άσβεστη φλόγα  πυροδοτεί τον αγώνα για το χαμένο κυνήγι του Τέλειου και Απείρου.Για τους λόγους αυτούς το παρόν κείμενο προσφέρεται και γι όσους δεν διάβασαν το βιβλίο-ακόμα-Αφού πήραμε μια γεύση,ας βάλουμε πλώρη για την δική μας ΄΄Βενετία΄΄.

plateia tou agiou markou                                       gefura rialto 

Υπόθεση

Πρωταγωνιστής της ιστορίας ο 50άχρονος συγγραφέας Γκουστάβ Άχενμπαχ ή Ασενμπαχ(το έχω βρει και στις δυο περιπτώσεις),γόνος πλούσιας οικογένειας ανώτερων δικαστικών υπαλλήλων΄’άνθρωποι καθωσπρέπει που δεν ξέφευγαν από τις επιταγές της νομιμοφροσύνης και αξιοπρέπειας΄.Από την άλλη, σε αντίθετο μήκος, η μητέρα του, ως κόρη Βοημού αρχιμουσικού ήταν εκείνη που εμφύσησε στο νεαρό την καλλιτεχνική αγάπη.Ο επιτυχημένος συγγραφέας, μετά από μια δύσκολη μέρα εργασίας και έναν νωθρό περίπατο στην Δύση της μέρας,αποφασίζει να ταξιδέψει στο άγνωστο, ψάχνοντας την πλήρωση της ψυχής του.Η θρυαλλίδα της απόφασης του, στάθηκε ένα διονυσιακό όραμα σε μια αχανή τροπική ζούγκλα που αφύπνισε το ένστικτο της φυγής από τον αποπνικτικό περιβάλλον της ρουτίνας.Προορισμός του Ταξιδιού του, ο ευρωπαικός παράδεισος,η Βενετία,πόλη των χαμένων ποιητών.του Καρναβαλιού,του κρασιού,της γιορτής,του έρωτα,όμως  και του θανάτου(βλ παρακάτω).Εκεί θα συναντήσει την προσωποποίηση της Απόλυτης Ομορφιάς όμοια  αρχαιοελληνικού αγάλματος στο πρόσωπο του Τάτζιο,ενός 14-15 Πολωνού, που παραθερίζει μαζί με την οικογένεια του στην Αιώνια Πόλη.Όπως αποκαλύπτει η γυναίκα του Τόμας Μαν, πράγματι υπήρχε-κατά τις διακοπές τους στην Βενετία-μια οικογένεια Πολωνών με ένα 14χρονο αγοράκι,ενώ λίγα χρόνια αργότερα ο ίδιος ο ΄΄Τάτζιο΄ θα αναγνωρίσει τον εαυτό τους στις σελίδες του βιβλίου Δεν είναι λίγοι που είδαν στο σημείο αυτό την παιδεραστία του Μαν ώστε αμέσως να τους ξενίσει.Όμως,μην λησμονούμε, ότι έχουμε να κάνουμε με ένα έργο άφθαστης τέχνης που καμιά ηθική επιταγή δεν χωρά.Ο Τάτζιο γίνεται έμμονη ιδέα στον Άσσενμπαχ. Τον κατασκοπεύει ,όταν παίζει με τους φίλους του στην παραλία ή όταν κολυμπάει σαν αιώνιος θεός που χάνεται στην απεραντοσύνη του Απολύτου, του Τίποτα και του Θανάτου, στην Θάλασσα.Τον ακολουθάει στους στενούς πέτρινους δρόμους της Βενετίας, στις χαμηλοτάβανες στοές και στα αξιοθέατα της. Μέχρι που οδηγείται σε εκούσιο θάνατο επειδή δεν μπορεί να αγγίξει τον ανικανοποίητο πόθο του.Η πλοκή είναι αργή και υποτυπώδης.Κινείται βάσει των ψυχολογικών μεταπτώσεων του πρωταγωνιστή.Με λίγα λόγια, το βιβλίο είναι ένας ποιητικός παιάνας για την ενατένιση του άπιαστου, αφηρημένου και ονειρικού ωραίου.Του κάλλους που τροφοδοτεί το όραμα του Καλλιτέχνη

tomas man

Τέχνη

”Γιατί πόλεμος είναι κι η τέχνη, αγώνας σκληρός και μέχρι εσχάτων, που στις μέρες μας κανείς δεν μπορεί να αντέξει και πολύ.Μια ζωή όλο αυταπάρνηση και πείσμα, μια ζωή λιτή, καρτερική, συγκρατημένη,συγκρατημένη, που ο ίδιος είχε αναδείξει σε σύμβολο ενός ταπεινού,κατάλληλου για την εποχή συμβολισμού”(σελ 93)

Μέσω του φον Άσενμπαχ, το άλτερ ego του συγγραφέα, ο Μαν παρουσιάζει την θεώρηση και οπτική του για την Τέχνη, τον δύσκολο αγώνα να κατακτήσει το Αιώνιο.Το έργο του καλλιτέχνη, δεν είναι μονάχα αποτύπωση φευγαλέων συλλήψεων, αλλά ένας μαραθώνιος.σκληρός, κοπιαστικός.Ο καλλιτέχνης μοχθεί μπροστά στα όρια της κατάρρευσης και της τελικής πτώσης. Είναι πρωταθλητής στο ήθος και στην εγκαρτέρηση. Κλίνει το γόνυ στο ανώτερο και δέχεται την εθιμοτυπία της μοναξιάς του. ‘΄Φαίνεται …ότι χάνει ολοκληρωτικά την ικανότητα να ανταποκρίνεται στην εκτυφλωτική και πικρή γοητεία της εμπειρίας και την γνώσης(σελ 21)

΄’Η σκέψη να γίνει αίσθημα και το αίσθημα σκέψη, να ποια είναι η χαρά του συγγραφέα.Σκέψη παλλόμενη σαν αίσθημα, αίσθημα εκφρασμένο με την ακρίβεια της σκέψης…(σελ76)

Η Τέχνη είναι ένας Ιανός θεός.΄΄Η μορφή της ηθική και ανήθικη.Ηθική επειδή είναι ο καρπός και η έκφραση της πειθαρχίας. Ανήθικη και μάλιστα αντίθετη σε  κάθε σχέση ηθικής, αφού η φύση αδιαφορεί για την Ηθική, την οποία προσπαθεί να υποτάξει στην αγέρωχη και απεριόριστη εξουσία της.΄΄(σελ 22).Επομένως,δεν είμαστε σε θέση να κρίνουμε την επιλογή θέματος του συγγραφέα-που εδώ είναι ανοίκειο-επειδή κρίσεις και υποκειμενικοί ηθικισμοί συγκρούονται με τον άσκοπο σκοπό της Τέχνης. Αυτή είναι η ζωή του Ασενμπαχ ενός υπηρέτης της. Του χαρίζει βαθιές συγκινήσεις,χαρές βαθύτατες.Η Θεά ”σκάβει στο πρόσωπο του Καλλιτέχνη και αφήνει τα ανεξίτηλα αχνάρια της φανταστικής και πνευματικής περιπέτειας.(…)Γιατί η τέχνη φθείρει περισσότερο από τις άσωτες διασκεδάσεις,περισσότερο από τα ασίγαστα πάθη (σελ 25)

Συμβολισμός

Η κατά κόρον φιλοσοφική νουβέλα, Θάνατος στην Βενετία, βρίθει πλάγιων συμβολισμών που προωθούν την πλοκή και λειτουργούν ως προοικονομία. Γι αυτό μια ανάγνωση,όσο προσεκτική κι αν είναι, δεν αρκεί για να αποκρυσταλλώσεις το μεγαλείο του έργου. Αποκρυπτογραφώντας τους, γινόμαστε ενεργητικοί αναγνώστες, προλέγουμε τα επόμενα,γινόμαστε ντετέκτιβ της ιστορίας.Θα δώσω ενδεικτικά κάποια,χωρίς να αποκλείονται πολλά ακόμα

Το έργο ακροβατεί μεταξύ  Έρωτα και  Θανάτου.Ο ήρωας σαν εκκρεμές,ταλαντεύεται  ανάμεσα στις δυο ορμέμφυτες δυνάμεις. Στο βιβλίο θα βρούμε αρκετά σύμβολα που το αποδεικνύουν

Η ιστορία ξεκινάει με τον περίπατο του Ασενμπαχ, μετά από μια μέρα σχολαστικής δουλειάς,όταν΄΄ο ήλιος έγερνε στην δύση του”.Καταλήγει σ’ένα παλαιό νεκροταφείο”Οι χρυσές ακτίνες του Ηλίου έπεφταν στο σιωπηρό παρεκκλήσι του νεκροταφείου, που ήταν χτισμένο σαν μικρή βυζαντινή εκκλησία΄(σελ6)΄Χώρος και φύση αντανακλούν το Θάνατο.Επίσης,λίγο πριν γυρίσει αποφασισμένος-μετά από την έκσταση ενός οράματος που πήγαζε από το εσώτερο υποσυνείδητο-να ταξιδέψει στο εξωτερικό,συναντά στην στάση του τραμ μια μορφή καθοριστική της απόφασης του,η οποία σαν σκιά χάνεται όταν ο ίδιος επιβιβαστεί

Ο Ασενμπαχ, στο καράβι για την Βενετία θα δει έναν γέρο άνθρωπο,με φτιασιδώματα,βαμμένα μαλλιά και μουστάκι,εξεζητημένο,εκκεντρικό κοστούμι,αντιαισθητική μορφή,να πίνει και να χορεύει μαζί με νέαρους συνεπιβάτες.Ακόμα μια μορφή Θανάτου και θνητότητας,που δεν θα γίνει αντιληπτή από τους νέους.Οι τελευταίοι, ζώντας στην ακμή της ζωής τους δεν συνειδητοποιούν την φθαρτότητα, νιώθοντας ρωμαλέοι και αθάνατοι.Περιστατικό που θυμίζει εν πολλοίς την φράση  του Σοπενάουερ.Η ευθυμία και η ελαφράδα της νεότητάς μας οφείλονται εν μέρει στο γεγονός ότι ανηφορίζουμε το βουνό της ζωής και δε βλέπουμε το θάνατο που βρίσκεται στη βάση της άλλης μεριάς.

Φθάνοντας στην Βενετία,το πρώτο πράγμα που αντικρίζει είναι μια γόνδολα, της οποίας ο οδηγός μόλις τον αφήνει εξαφανίζεται δίχως να ζητήσει αμοιβή. Θυμίζει,σαφώς το ψυχοπομπό Χάρο,που μεταφέρει τους νεκρούς στο Άδη.Ναύλα του, η ψυχή του συγγραφέα.

”Το αλλόκοτο τούτο πλεούμενο δεν έχει αλλάξει καθόλου απ΄τα χρόνια του Μεσσαίωνα.Είναι κατάμαυρο  σαν τα φέρετρα-φέρνει στο νου αθόρυβες,κρυφές,ύποπτες περιπέτειες μες στην σιγαλιά της νύχτα΄΄(σελ.35)

tatzio

Άψογη,τέλεια έμοιαζε η ομορφιά του.Το πρόσωπο του,χλομό και σοβαρό,ακτινοβολούσε χάρη, στεφανωμένο από τα μαλλιά του που έλαμπαν στο χρώμα του μελλιού

Τα σύμβολα του Έρωτα,καθρεφτίζονται στην μορφή του Τάτζιο. Στο πρόσωπο του,ο Ασενμπαχ βλέπει έναν Ελληνικό θεό.Νάρκισσο,που χαμογελά λίγο πριν πέσει στον νερό.Υιάκινθο,λουλούδι ”γεννημένο από αίμα που χάρασσε το δικό του αιώνιο παράπονο”(Σελ82) έναν Θεό της θάλασσας που αντικατοπτρίζει το αιώνιο, το απέραντο, το μηδέν και άπειρο.Αποκτά  μεταφυσική οντότητα,που ναι χαρά,πόθος και βάσανο κάθε καλλιτέχνη.Οι πιο ειδυλλιακές και ποιητικές εικόνες δίνονται,όταν τον αντικρίζει στα καταγάλανα νερά ως νεαρό Φαίακα που θέλει να δαμάσει την αήττητη φύση.

Ένα δείγμα της απαράμιλλης αφηγηματικής του δύναμης

΄΄Έμοιαζε βγαλμένος μέσα από εκστατικά οράματα,θρύλος και ποίημα αρχέγονο

καμωμένο πριν την γέννηση της ποίησης,πριν την γέννηση των θεών΄΄ (σελ 56)

Τέλος η Βενετία.Η πόλη των μουσικών,του έρωτα,της γιορτής αλλά και του μοιραίου τέλους.Η πόλη που ο Μαύρος Οθέλος έκλεψε από το πατρικό της,την Δυσιδαίμονα,θα γίνει ο τόπος γέννησης του πάθους,του Ασενμπαχ όπως και του θανάτου του,όταν την χτυπά επιδημία χολέρας.΄Το σαλόνι της Ευρώπης΄΄όπως το αποκάλεσε ο Ναπολέων, με την πλατεία του Αγίου Μάρκου(εικ2),την γέφυρα του Ριάλτο(εικ1) το γεφύρι των Στεναγμών,το Παλάτσιο των Δόγηδων,το μεγάλο κανάλι,ήταν ανέκαθεν το κόσμημα του πνεύματος,της κουλτούρας,του πολιτισμού,της τέχνης.Πατρίδα του Απόλλωνα.

Όμως είναι και η πόλη,που θα την καταπιεί η Φύση για το αμάρτημα της ύβρεως.Μουχλιάζει, σαπίζει, βρωμάει, χάνεται.Η πόλη δεν θα υπάρχει σε λίγα χρόνια.Η στάθμη του νερού ανεβαίνει επικίνδυνα, τα κτίρια διαβρώνονται.Είναι στα πρόθυρα της αναπόδραστης εξαφάνισης.Αποπνέει θάνατο και Τέλος.Πατρίδα του Διόνυσου. Συμβολική παράσταση σε κάθε άνθρωπο,η Βενετία είναι η ονειρική πόλη του Έρωτα και του Θανάτου! Θα αναστήσει τον Άσενμπάχ,πλημμυρίζοντας τον με μεθυστική φλόγα πόθου που μέλλει να τον κάψει!

Φιλοσοφικό/Ψυχολογικό υπόβαθρο

΄Γιατί ο σοβαρός και ακέραιος άνθρωπος που έγινε μάρτυρας έντονου πάθους,προτιμάει να κρύψει τις παρατηρήσεις του και από τον ίδιο του τον εαυτό”(σελ 53)

Με  φρουδικούς όρους,ο Άσενμπαχ είχε αποκτήσει ισχυρότατο Υπερ-εγώ.Μετατόπισε την σεξουαλική λίμπιντο στην Τέχνη,για να καλύψει τα ορμέμφυτα πάθη του.”τεχνική της απώθησης’) Σ’αυτό.αρνητικά επέδρασε,ο αρτηριοσκληρωτικός περίγυρος του.Στην αρχή,ο αδυσώπητος αγώνας στο κυνήγι του Απόλυτο,στάθηκε δυνατός για να κατευνάσει τις ορέξεις του.Το καταπιεσμένο Εγώ του,προκαλεί νευρωτικά συμπτώματα,όταν δεν μπορεί να βρει πάτημα.Οι επιθυμίες του,έβγαιναν στο φως με την μορφή ονείρων ή εκστατικών οραμάτων,όπως το Βακχικό όργιο,με βορά τον ίδιο (Σελ112).Ο Έρωτας γι αυτόν,είχε την μορφή του Απόλυτου,παραγνωρίζοντας την ηδονή,απτή,αρχέγονη,της ίδιας της σάρκας που διψά.Ο Τάτζιο έσπασε τις αλυσίδες,άνοιξε τις θύρες,βγάζοντας το κοιμώμενο τέρας, τον μεγαλύτερο εχθρό του Άσενμπαχ, που προκαλεί Φόβο και τρόμο, όμως γοητεία και έλξη ταυτόχρονα.Μια άγρια ομορφιά απείρου, χίμαιρα.”Η ψυχή του γεύεται την τελική στάλα της ασέλγειας και τον ίλιγγο της καταστροφής΄΄στο χαμένο a priori παιχνίδι!

Ένας αντίλαλος του Νίτσε: Η ζωή των ανθρώπων, όπως διατύπωσε ο Νίτσε στο πρωτόλειο του Γένεση της Τραγωδίας. προσδιορίζεται και νοηματοδοτείται μεταξύ της πάλης δύο Θεών: του Απόλλωνα που βρίσκεται στην  εξατομίκευση,στο όνειρο,στη φαντασία, στην λογική,στην ενατένιση και διορατικότητα του πνεύματος

και του Διόνυσου: που πηγάζει από τον σώμα,το αίμα,την σάρκα, την ρώμη,την ζωική δύναμη,την συλλογικότητα,την ανάγκη σχέσης κι άσκησης εξουσίας.Ο σημερινός άνθρωπος΄΄πασχίζει΄΄να κόψει τον ομφάλιο λώρο με την φυσική του υπόσταση, και πάνω σε αυτήν την τάση θεμελιώνεται ο νεωρωτικός πολιτισμός .Οι αρχαίοι Έλληνες,θα μείνουν αιώνια χάρη στον συγκερασμό των δυο δυνάμεων, που βρήκε εστία στην τραγωδία.Αυτή έγινε η παλαίστρα που ενώνονται οι Θεοί.Παράγουν έργο που απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο γιατί εμπεριέχει χαρακτηριστικά αρχέγονα,προαιώνια,εκστατικά που δεν μπορεί ουδείς να απαγκιστρώσει.

Η αέναη πάλη που δεν έχει νικητή καθορίζει την ισορροπία και τον βαθμό ευτυχίας και πλήρωσης της ζωής μας.Αν παραγκωνίσουμε τον ένα εκ των δύο, θα πληρώσουμε το τίμημα.Ο Άσενμπαχ,αποτίοντας φόρο τιμής στο πρώτο, ξέχασε την αμέτρητη δύναμη του Διόνυσου.Δεν άκουσε τα κύμβαλα και τύμπανα,το ήχο του λικνίσματος της φλόγας των πυρσών,την ανήλεη  κραυγή των μαινάδων,τους αλαλαγμούς των τράγων,την φωνή της φύσης.Η τελευταία εκδικείται..

Πλατωνικός Έρωτας: Κλείνοντας,θα αναφερθούμε στην έννοια του Έρωτα κατά την πλατωνική ερμηνεία στον Φαίδρο. Ό Πλατωνικός Έρωτας, είναι η ανάγκη θέασης του Αιώνα Ωραίου που γεμίζει τον ποιητή, τον ρίχνει στον στίβο της δημιουργίας, στην μετουσίωση του Ωραίου σε θείο Πνεύμα.Δεν μπορεί να υπάρξει Τέχνη, αν δεν υπάρχει Έρωτας,Αυτός βρίσκεται σε αυτόν που αγαπά ΚΑΙ ΟΧΙ στο αντικείμενο πόθου.Η απαθανάτιση του κάλλους, η αισθητική γίνεται η μόνη επιτρεπτή ηθική, που όμως μεθά και καταστρέφει τον ποιητή..Ο Ασενμπαχ εκλαμβάνει τον Έρωτα ως άυλη, αφαιρετική,αιθέρια μορφή.Είναι ο Έρωτας του Σωκράτη του Συμποσίου προς τον Αλκιβιάδη, δηλαδή,κάθε δασκάλου,προς τον νεαρό αμύητο μαθητή του.Μην μας σοκάρει και τόσο,αφού στην Αρχαία Ελλάδα και δη στις στρατιωτικές μονάδες, η ομοφυλοφιλία θεωρείτο η φυσική κατάσταση.Γι’αυτό ας ακούσουμε την διδασκαλία του Σωκράτη,στις όχθες του Ιλισού,προς τον μαθητή του Φαίδρο

΄΄Γιατί μόνο η ομορφιά Φαίδρε, και να το θυμάσαι, είναι ορατή και θεική συνάμα.Είναι ο δρόμος ο αισθητός, ο χειροπιαστός προς το Πνεύμα, ο δρόμος που παίρνουν οι καλλιτέχνες.Και θαρρείς καλέ μου,πως θα μπορέσει ποτέ να κατακτήσει την αληθινή σοφία και την ηθική ρώμη εκείνος που οδεύει προς το Πνεύμα μέσω των αισθήσεων; Ή μήπως αντίθετα νομίζεις πως ο δρόμος αυτός είναι επικίνδυνος και σφαλερός, δρόμος της αμαρτίας που καταλήγει στην πλάνη και στον χαμό; Ή απόφαση είναι δική σου. Γιατί πρέπει να ξέρεις ότι εμείς οι ποιητές δεν είμαστε σε θέση να βαδίσουμε τον δρόμο της Ομορφιάς χωρίς την συντροφιά του Θεού Έρωτα που γίνεται συνοδοιπόρος και οδηγός μας…γιατί το πάθος είναι που μας εξευγενίζει και μας ανυψώνει. Αυτή είναι η Λαχτάρα και η ντροπή μας (…)

Αλλά το κάλλος και ο αυθορμητισμός οδηγούν στην μέθη και στην ηδονή. Οδηγούν τον ευγενικό άνδρα στα πιο επικίνδυνα παραστρατήματα.Τον παρασέρνουν ν’απορρίψει και την ίδια του την όμορφη σοβαρότητα και τον ρίχνουν στον γκρεμό .

Εμάς τους ποιητές μας ρίχνουν στον γκρεμό.

Γιατί δεν μπορούμε να πετάξουμε ψηλά.

Μόνο στα χαμηλά μπορούμε να πεταρίζουμε.(σελ 118-19)

Αυτό είναι το δίλημμα,δίχως επιλογή,του Καλλιτέχνη.Βαρύ,μολυβένιο ασήκωτο φορτίο.Όπως έγραψε και ο Μπωτλέρ, δίστιχο που χορεύει και γελά σαρδόνια ανέκαθεν μπροστά τους.Απεικόνιση της ίδιας της αβύσσου τους

Να υποφέρεις αιώνια

Ή να αποφεύγεις αιώνια το ωραία


Η νουβέλα μεταφέρθηκε στην μεγάλη οθόνη,με τεράστια επιτυχία  σε σκηνοθεσία Visconti το 1971.Περισσότερα εδώ

3 thoughts on “THOMAS MANN- ΘΑΝΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΒΕΝΕΤΙΑ

  1. Φοβερή δουλειά Λάζαρε! Πρόκειται περί νουβέλας-σταθμό στην σύγχρονη ηπειρωτική διανόηση και η ανάλυση σου είναι αντάξια της. Συγχαρητήρια!

    Liked by 1 person

    1. ευχαριστώ πάρα πολυ! Με τιμάν ιδιαίτερα τα λόγια σας. Μάλιστα, το βιβλιο αυτό είναι σκόπελος,για τον αμύητο στις φιλ.θεωριές του Νίτσε Φρόιντ και Πλάτωνα. Γι’αυτό θεωρώ, μέχρι τώρα, ότι είναι το αγαπημένο μου κείμενο!

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s